تاریخچه روز آمار و برنامه ریزی

 

آمار و اطلاعات یکی از اجزای اصلی و ضروری برای برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری‌ها و ارزیابی عملکردهای سطوح مختلف مدیریت می‌باشد. سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و کارشناسان برای تدوین راهبردها، سیاستگذاری و تعیین خط‌مشی، برنامه‌ریزی، نظارت، هماهنگی و هدایت برنامه‌ها و نیز فعالان اقتصادی برای شناسایی جایگاه و وضعیت کشور از نظر اقتصادی، به داده‌های آماری نیاز دارند. همچنین ارائه تصویر روشن و گویا از گذشته تا حال، پیش‌بینی وضعیت آینده و برطرف نمودن نقاط ضعف موجود در بخش‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مستلزم وجود داده‌های آماری دقیق، جامع و به روز است.

به طور کلی داده‌های آماری بنیادی‌ترین اصل برای برنامه‌ریزی است و برنامه‌ریزی اساسی‌ترین ویژگی برای مدیریت قلمداد می‌شود. سه حلقه آمار و اطلاعات، برنامه‌ریزی و مدیریت از حلقه‌های توسعه به شمار می‌آیند و میزان توسعه یافتگی کشورها با کیفیت آمار و بهنگام بودن اطلاعات تولید شده، ارتباطی تنگاتنگ دارد.

از این رو با توجه به اهمیت آمار در سطح خرد و کلان و ضرورت شناساندن جایگاه آمار در میان مردم و مسئولین و همچنین ارتقاء سواد، آگاهی و فرهنگ آماری در سطح جامعه، روز اول آبان، روز آمار و برنامه‌ریزی نام گرفت.

نامگذاری این روز در اول آبان به دلیل شروع اجرای سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن در آن تاریخ است. مرکز آمار ایران نیز با هدف شناساندن این موضوع که آمار "پایه و اساس برنامه‌ریزی، توسعه و پیشرفت است" تلاش‌های گسترده‌ای را تا کنون انجام داده است.

مرکز آمار ایران از سال ۱۳۷۸ همه‌ساله همایش گرامیداشت روز آمار و برنامه‌ریزی را به عنوان یک رویکرد برای تحقق اهداف و راهبردهای نظام آماری کشور و نشان دادن اهمیت نقش آمار، آگاه‌سازی مدیران دستگاه‌های اجرایی نسبت به ضرورت استفاده از آمار در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های خود و ارتقای سواد و آگاهی آماری در سطوح مختلف جامعه برگزار می‌نماید. روز آمار، فرصت تقدیر و بزرگداشت از سهم علم آمار و آمارشناسان در توسعه جامعه نیز است.

مجمع عمومی سازمان ملل متحد، با تأیید این موضوع که تولید آمار، شاخص و نماگرهای قابل اعتماد و به موقع درباره سطح پیشرفت کشورها برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه سیاستی و پایش پیاده‌سازی اهداف توسعه‌ای، امری ضروری است، 20 اکتبر 2010 (28مهرماه) را به عنوان روز جهانی آمار با شعار "خدمت، حرفه‌گری و صداقت" اعلام نمود که آن روز برابر با 28 مهرماه 1389 و تقریبا مصادف با روز آمار در ایران است. روز جهانی آمار هر پنج سال یکبار توسط کشورها و سازمان‌های بین المللی و منطقه‌ای جشن گرفته می‌شود. تا کنون دو دوره گرامیداشت روز جهانی آمار (2010 و 2015) برگزار شده است. شعار روز جهانی آمار در سال 2015 "داده‌های بهتر، زندگی بهتر" تعیین شده بود. مقرر است در تاریخ 20 اکتبر 2020 برابر با 29 مهر 1399 که تقریبا مصادف با اول آبان روز آمار و برنامه‌ریزی در ایران می‌باشد، جشن گرفته شود. شعار روز جهانی آمار برای سال 2020 "به هم پیوستن گیتی با داده‌هایی که می‌توانیم به آن‌ها اعتماد کنیم" می‌باشد.